RUSYA FEDERASYONU ÜLKE KİMLİĞİ

Yüzölçümü: 17.075.000 km2

Nüfus: 145,2 milyon (2003) Kentlerde yaşayanlar (%27), kırsal kesimde
yaşayanlar (%73). Nüfusun Kompozisyonu: 160 farklı etnik grubun yaşadığı Rusya
Federasyonu'nda başlıca etnik gruplar; 116 milyon Rus, 5,6 milyon Tatar, 2,9
milyon Ukraynalı, 1,7 milyon Çuvaş, 1,6 milyon Başkırt, 1,4 milyon Çeçen, 1,2
milyon Belorus, 1,1 milyon Moldavyalı, 1,1 milyon Ermeni, 0,7 milyon Udmurt, 0,6
milyon Azeri, 0,4 milyon Alman. Nüfusu 400 binin üzerinde olan diğer etnik
gruplar: Avarlar, Kazaklar, Yahudiler (230 bin).

Yaş Ortalaması (Yıl): Erkekler 24, kadınlar 40

Ortalama Ömür (Yıl): Erkekler:59 Kadınlar:71,3

Resmi Dili: Rusça

Para Birimi: Ruble Parite:

	$ Alış - Satış

Sınır Komşuları: Azerbaycan, Beyaz Rusya, Çin , Estonya, Finlandiya,
Gürcistan, Kazakistan , Kuzey Kore Litvanya, Letonya -Kaliningrad Bölgesi
Moğolistan, Norveç , Polonya- Kaliningrad Bölgesi , Ukrayna


Döviz Rezervi: 88,3 milyar ABD Doları (02 Temmuz 2004 tarihi itibariyle)

Dış Ticaret Hacmi (2002) : 152,4 milyar dolar. İthalatı : 46,23 milyar dolar,
ihracatı: 106,2 milyar dolar (bavul/kargo ticareti hariç)

Dış Ticaret Hacmi (2003) : Hacim: 191,1 milyar dolar. İthalatı : 57,4 milyar
dolar, İhracatı: 133,7 milyar dolar (bavul/kargol ticareti hariç)

Rusya’nın Ocak-Nisan 2004 dönemi dış ticaret hacmi 2003 yılının aynı dönemine
göre %22,4 oranında artarak, 77,5 milyar ABD doları olarak gerçekleşti. Anılan
dönemde, Rusya’nın ihracatı 2003 yılının aynı dönemine göre, %23 oranında
artarak 50,9 dolara yükselirken, ithalatı ise %20 artışla 26,6 milyar dolar
olarak gerçekleşti. 2004 yılının ilk dört aylık döneminde Rusya’nın dış ticaret
fazlası 24,3 milyar dolar.

Dış Ticaretindeki Önemli Ülkeler: Rusya Federasyonu’nun en önemli dış ticaret
partnerleri yüzde itibarıyla, Almanya (%9,7), Beyaz Rusya (%6,5), Ukrayna
(%6,3), Çin (%6,1), İtalya (%5,7), Hollanda (%5,2), ABD (%3,7) Polonya (%3,3),
İngiltere (%3,3), Kazakistan (%3,3), Finlandiya (%3,2), Fransa (%3,0), ve
Türkiye (%3,0).

Başlıca İhraç Ürünleri: Petrol ve petrol ürünleri, doğal gaz, ağaç ve ağaç
ürünleri, metaller, kimyasal maddeler, çeşitli sivil ve askeri malzeme ve
ekipmanlar.



Başlıca İthal Ürünleri: Çeşitli makine ve ekipman, temel tüketim malları,
ilaç, tahıl, şeker ve yarı işlenmiş metal ürünler.

Rating Notu: (Yabancı Para Uzun Vade / Kısa Vade)

Standard & Poors: B+ / B

Fitch: BB+ / B

Moody's: Ba2



İDARİ YAPI: İdari bakımdan Rusya Federasyonu, illere ( oblast ve krai ),
Moskova ve St.Petersburg gibi metropol şehirlere, otonom cumhuriyetlere, otonom
bölgelere ve ulusal bölgelere ayrılmaktadır. Sayıları 16 olan otonom
cumhuriyetler; Başkırdistan, Buryat, Çeçen-İnguş, Çuvaşistan, Dağıstan,
Kabardino-Balkar, Kalmukya, Karelin, Komi, Mari-El, Mordova, Kuzey Osetya,
Tataristan, Tuva, Udmunt ve Yakutistan'dır. Bu cumhuriyetlerin geniş çapta
bağımsızlığa sahip olan kendi hükümetleri mevcuttur. Ayrıca Rusya
Federasyonu'nda 5 adet otonom bölge mevcuttur. Bu otonom bölgeler:

1-Adıgey 2-Gorno Altay 3-Yahudi 4-Karaçay/Çerkes 5-Kafkasya

Bunların dışında, daha sınırlı bağımsızlığa sahip olan 10 adet ulusal bölge
vardır. Bunlar: Alginsky-Buryat, Çukot, Evenki, Hanti-Mansi, Komi-Permyak,
Koryak, Nenetz, Taymir, Üst-Ordynsky-Buryat, Yamalo-Nenets'tir. Ayrıca, şimdiki
Devlet Başkanı Putin döneminde uygulamaya konulan tüm birimler 7 ayrı federal
bölgeye ayrılmıştır. Anılan federal bölgelerinde her birinde Devlet Başkanı
Putin'e doğrudan bağlı olarak çalışan federal bölge valileri bulunmaktadır.

Rusya Federasyonu cumhuriyet idaresi ile yönetilir. Halk oylaması yapılarak 12
Aralık 1993'de yeni anayasa uygulamaya konulmuştur. Yasama Meclisi iki aşamalı
olup ; Alt Meclis ( Duma ), yerleşim esasına göre seçilen 450 üyeden, Üst Meclis
ise ( Federal Kurul ) Rusya'nın 89 Cumhuriyet ve bölgesinde ikişer kişi olmak
üzere 178 üyeden oluşmaktadır. Mevcut seçim sistemine göre, 18 yaşından büyük
herkesin seçme ve seçilme hakkı vardır. Duma Meclisi adaylarının yarısı parti
listelerinden, yarısı da basit çoğunluk oyuyla seçilir. 1993 aralık ayında kabul
edilen Anayasa, ülkenin güçlü bir başkanlık altında Federal Cumhuriyet düzeninde
idare edilmesini öngörmektedir. Yasama, yürütme ve yargı dallarıyla, karmaşık
bir hükümet yapısı vardır. En son Alt Meclis Duma seçimleri 7 Aralık 2003
tarihinde yapılmıştır.

Rusya Federasyonu'nun yasama kolu içiçe geçmiş birçok düzeyden oluşur;

- 21 adet Cumhuriyet Parlamentoları

- Kraylar, Oblast, Okrug, Rayon, kent ve kasabalarda yerleşmiş yerel
temsilcilerin kurulları bulunmaktadır.



RUSYA PAZARINA TOPLU BİR BAKIŞ

Kuruluş yıllarından itibaren geleneksel olarak çok küçük rakamlarla ifade edilen
iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin dönüm noktasını; 1967 tarihli anlaşma
uyarınca SSCB tarafından bazı sınai tesislerin inşası amacıyla ülkemize yaklaşık
200 milyon dolar tutarında kredi açılması ve anılan kredinin ve faizlerinin geri
ödemelerinin ülkemiz menşeli mallarla yapılması oluşturmuştur. Söz konusu
anlaşma Türk ihraç mallarının SSCB piyasasına girmesinde ve iki ülke arasındaki
ticaret hacminin geliştirilmesinde büyük bir rol oynamıştır. Görüldüğü gibi Türk
müteşebbislerin ilk olarak Rusya pazarına girişleri, ABD ve AB’li
meslektaşlarından farklı olarak devletimizin yönlendirmesi ve Türkiye ile Rusya
Federasyonu arasındaki bazı hükümetlerarası anlaşmalarla gerçekleşmiştir.

Türk müteşebbisleri için önemli bir pazar olan Rusya Federasyonu’nda ticaret ve
yatırım hayatı büyük ölçüde geçiş süreci sıkıntılarına bağlı olarak
istikrarsızlıklar gösterebilmektedir. Nitekim, Türk yatırımcı ve iş adamlarını
da olumlu etkileyecek olan ticaret rejimini Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ)
normlarına uyumlaştırılması için önemli adımlar atılmaktadır. 1994 yılında
DTÖ'ne üyelik için başvurmuş olan Rusya Federasyonu'nu ile halen müzakereler
yürütülmekte olup, R.F.'nin muhtemelen 2007 yılında üyeliğe alınması beklenmekle
beraber 2007-2010 yılları arasında bir tarihe sarkması ihtimali de
bulunmaktadır.

Rusya Federasyonu'nun son zamanlarda karşılaştığı ekonomik sorunlar yapısal
karakterlidir: sanayi sektöründe yetersiz yeniden yapılanma; hantal devlet
yapısı; sınırlı vergi tabanı; kamusal alanda aşırı düzenleme; rüşvetin ekonomik
hayata önemli ölçüde girmiş olması; reforma ihtiyaç duyan gıda, hafif sanayi ve
tarım sektörleri. Bu olumsuz faktörlerin etkisiyle ekonomik faaliyetlerin
yaklaşık olarak yarısı kayıt dışı kalmaktadır.

Ekonomideki istikrar ve büyüme büyük ölçüde vergi reformu, deregülasyon,
özelleştirme, bütçe kısıtlamaları, dış ticarete daha fazla açıklık gibi
konularda yapısal değişikliklerin gerçekleştirilmesine bağlıdır. Ekonomik
durumdaki küçük bir iyileşme, bireylerin satın alma güçlerindeki artış tüketime
yansıdığından canlanma sağlamaktadır.

145 milyonluk nüfusu ile Rusya Federasyonu, gelecekte Avrupa’nın en önemli
pazarı haline gelebilecek potansiyele sahiptir. Ayrıca, 10 Ekim 2000 tarihinde
Kazakistan’ın başkenti Astana’da kuruluş belgesi imzalanan Avrasya Ekonomik
Topluluğu da göz ardı edilmemesi gereken bir oluşumdur. Temel amacı, üye
ülkelerin birbirlerine karşı olan sorumluluklarını artırmak olarak
özetlenebilecek belgeye göre, Avrasya Ekonomik Topluluğunu oluşturan Rusya
Federasyonu, Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan, Avrupa Birliği
(AB)’nin altyapısına benzer bir yapı oluşturmaya yönelik olarak, ekonomik
işbirliği konusunda daha sorumlu olarak karar almak zorunluluğu getirmektedir.
Yukarıda sayılan 5 ülkenin yeni bir entegrasyon girişimi olarak da
yorumlanabilecek Avrasya Ekonomik Topluluğu, Rusya Federasyonu Eski
Başbakanlarından Mihail Kasyanov’un ifadesine göre, üye ülkelerin gümrük
politikalarının uyumlaştırılmasını öngörmesinin dışında, tüm alanlarda
işbirliğini ve üye ülkelerin ekonomik, sosyal, sanayi ve döviz politikalarının
koordinasyonunu da öngörmektedir.

1998 yılı Ağustos ayında başlayan ekonomik krizden ve Vladimir Putin'in Devlet
Başkanı seçilmesinden sonra, özellikle dış ticaret ile ilgili konularda alınan
bir dizi önlemin, ülkede faaliyette bulunan firmaların yasalara uygun faaliyet
göstermelerine yönelik adımlar olduğu söylenebileceği gibi, bir anlamda Rus
firmalarını doğrudan ithalat yapmaktan uzaklaştıran ve bunun yerine ithal
ürünlerini millileştirilmiş olarak teslim almaya yönelten adımlar olarak da
değerlendirilebilir. Ayrıca yerli firmaları üretime yönelme amacına yönelik
olduğundan da söz edilebilir. 1998 Ağustos ayında yaşanan ekonomik krizden
günümüze kadar alınan bir dizi karar ve düzenlemeleri hazırlayan ve destekleyen
ekonomi ve dış ticaret konularında görev yapan bakanların Mart 2004'te Mihail
Fradkov başkanlığında kurulan yeni Rus hükümetinde de yer almaları, yukarıda
sözü edilen düzenlemelerin devam edeceğini göstermektedir. Bu cümleden olmak
üzere, özellikle geleneksel ihraç ürünlerimiz açısından Rusya pazarının son
derece önemli ve kritik bir aşamada olduğunu söyleyebiliriz. Başta tekstil,
konfeksiyon ve deri sektörlerinde faaliyette bulunan firmalarımızın, Rus pazarı
ile ilgili stratejilerini ciddi olarak gözden geçirmeleri gerekmektedir. Aksi
takdirde daha önce başka pazarlarda yapılan hatalar tekrarlanmış olacaktır.

Ürün ve Hizmetlerin Pazarlanması:

Rusya pazarında başarılı olmanın en önemli koşulu, Rusya Federasyonu'nun kendine
özgü yapısını, ticaret pratiğini kısacası Rusya gerçeğini anlamak ve bu
doğrultuda strateji geliştirmekten geçmektedir. Rusya Federasyonu'nun ticari
altyapısı, 1991 yılından itibaren hızla gelişmeye başlamıştır. Sovyetler Birliği
dönemi boyunca ülkede batıda bilinen anlamıyla dağıtım ağı oluşturulmamıştır.
Üreticiler, firmalar ve son kullanıcılar arasında bir bağ yoktur. Perestroyka
ile birlikte, zaten yetersiz olan mevcut üretim ve dağıtım ağı da felce uğramış
ve pek çok Rus tüketici boş raflarla ve temel malların yokluğuyla
karşılaşmıştır. Bu durumun yarattığı sıkıntılar sonrasında piyasa mantığına göre
çalışan üretim ve dağıtım sistemi oluşmaya başlamıştır. Günümüzde, Rusya
Federasyonu'nda dağıtım genellikle ithalat ile doğrudan uğraşmayan yada uğraşmak
istemeyen, millileştirilmiş malı depolardan konsinye alım da dahil olmak üzere,
satın alma yolunu tercih eden küçük ve orta büyüklükteki toptancı firmalar
tarafından yapılmaktadır. Bu nedenle, ürünlerini Rusya Federasyonu'na satmak
isteyen yabancı firmaların birçoğunun deposu bulunmaktadır.

Devlete ait mağazaların özelleştirildiği ve tüketicilerin ithal edilen malların
büyük bir kısmını iç piyasaya sunan toptancılarla doğrudan ilişki kurma
şanslarının yaratıldığı günümüzde, ihracatçı firmaların ithal edilen mallara
sertifikasyon ve lisans prosedürlerini sağlayan firmalarla doğrudan ilişki
kurmalarında büyük yarar vardır. Rus ticari firma ile ortaklık kurulması
doğrudan satış için iyi bir alternatiftir. Doğru zamanda doğru seçilmiş Rus
ortak gerekli araçlar ve uygun eğitimli yerel işçilerin temini ile hukuki
işlemlerde büyük kolaylıklar sağlamaktadır.

Dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta da Rusya Federasyonu’nda kadınların hem
aile içerisinde hem de iş hayatındaki etkinlikleridir. 145 milyonluk nüfusunun
yarısından fazlasını kadınlar oluşturmaktadır. Özellikle II. Dünya savaşı
sırasında erkek nüfusunun önemli bir kısmını kaybeden Rusya, iş gücü açığını Rus
kadınının iş yaşamındaki rolünü artırarak çözümleme yoluna gitmiştir.

Ayrıca, Rus pazarına arz edilmesi düşünülen ürünler için Rus halkının yaşam
tarzının yaşanılan şehre göre değişiklikler gösterdiğini göz önüne alarak, bu
çerçevede hedef alınan şehirlerin, büyük şehirler ve küçük şehirler olarak ikiye
ayrılmasında fayda bulunmaktadır. Belli bir seviyenin üzerinde gelire sahip olan
Rus tüketicinin tüketim alışkanlığı ve tarzı, yaşadığı şehre göre önemli
farklılıklar gösterebilmektedir.

Toplu taşımada metronun çok yaygın ve etkin olarak kullanıldığı Rusya
Federasyonu’nda Moskova ve S.Petersburg gibi büyük şehirlerde günlük hayatın çok
büyük ölçüde şehir içi ulaşım ağına dolayısıyla metro sistemine endeksli olduğu,
hane halkı ve kişisel tüketime yönelik ürünlerin metro içerisinde veya yoğun
olarak metro çıkışlarında kurulan büfe ve sabit pazarlarda satıldığı
görülmektedir. Bu tür pazarlar maliyet avantajları ile son yıllarda bir biri
ardına açılan süper ve hipermarketlere göre % 10-15 oranında daha ucuz mal ve
ürün pazarlayabilmektedirler. Açık pazarlar olarak da nitelendirebileceğimiz bu
tip pazarlar genellikle tekstil, inşaat malzemeleri, elektronik eşya ve gıda
gibi belli ihtisas alanlarında faaliyette bulunmaktadırlar. Bu pazarlarda
perakende satışların yanı sıra, genellikle diğer küçük şehirden gelen küçük
toptancılara toptan satışlar yapılmaktadır.

Yukarıda bahsedilen pazar türleri genellikle alt ve orta düzeyde gelire sahip
Rus tüketicilere hitap etmektedir. Orta ve ortanın üzerinde gelire sahip Rus
tüketici ise özellikle bu pazarlardan daha pahalı olan ve ‘Сash&Сarry’ tarzı
mağaza ve süper marketlerden alış veriş yapmayı tercih etmekte ve sayıları her
gün artan bir kitle de bu tip alış-veriş merkezlerine yönelmektedir. Kesin
olarak bilinememekle birlikte, Moskova’daki süper ve hiper marketlerin tüketim
pazarındaki toplam payları halen % 14-16 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Alış-veriş merkezlerinin Moskova’daki toplam alanı Ocak 2004 tarihi itibariyle
bir milyon metre kareye yükselmiştir.

Rasyonel tüketici tercihinin yanı sıra giderek yaygınlaşmaya başlayan yeni bir
kavram da genç nesil arasındaki marka özentisidir. Giderek artan kaliteli mal ve
ürün beklentisinin yanı sıra marka özentisine hitap edecek alternatiflerin de
sunulmasında büyük yarar bulunmaktadır. Ancak, tanınmış markaların taklitlerine
de piyasada sıklıkla rastlanılmaktadır.

Ulaşım ağına büyük şehirlerdeki kadar bağımlı olmayan küçük şehirdeki Rus
tüketici klasik tarzda ve pazar yerlerinden alış veriş yapma alışkanlığını
sürdürmektedir. ‘Cash&carry’ tarzı marketlerin yavaş yavaş küçük şehirlere
girmeye başlamıştır. A.T. Kearney danışmanlık şirketinin 2003 yılında yaptığı
bir araştırmada, 30 gelişmekte olan ülke arasında Rusya Federasyonu gıda
ürünleri perakende satış zincirleri gelişimi bakımından ilk sırayı aldığı ve
uluslararası market zincirlerinin 145 milyonluk nüfusu ve 1 milyondan fazla
nüfusu olan 13 şehri ile en fazla rağbet gösterdikleri ülke olduğunu ortaya
çıkardı. Söz konusu araştırmaya göre, Rusya Federasyonu’nun gıda ürünleri pazarı
yaklaşık olarak 58 milyar ABD Doları ile Avrupa’nın en büyük pazarı konumunda.
Rus vatandaşları aylık gelirlerinin yaklaşık olarak %80’nini gıda ve temel
tüketim maddelerine harcadığını gösteriyor. Rusya gıda ürünleri pazarının
gelişmeye açık olmasına rağmen, altyapı eksikliği, kayıt dışı ekonomi ve yoğun
rekabet ortamı gibi bazı sorunların olduğu görülmektedir.

145 milyonluk nüfusu ile dünyanın en önemli pazarları arasında yer alan Rusya
Federasyonu’nun 2003 yılındaki toplam 74,8 milyar Dolarlık ithalatı içerisinde
ülkemiz ihracatının yaklaşık %3'lük bir paya sahip olması, coğrafi yakınlığın
ticaret üzerindeki olumlu etkileri göz önüne alındığında, ülkemiz firmaları
tarafından gerçekleştirilen ihracatın oldukça yetersiz olduğu görülmektedir.
Rusya Federasyonu Çalışma ve Sosyal Gelişim Bakanlığı verilerine göre, 2000-2003
yıları arasında Rus halkının reel geliri yıllık ortalama %10 oranında, 2003
yılında ise %14,5 artış göstermiştir. Rusya Federasyonu Emekli Fonu 2004 yılında
emekli maaşlarına %15,2 oranında zam yaparak ortalama emekli maaşını 2.022
Rubleye yükseltmiştir. Diğer taraftan, 2003 yılında 1.800 ruble olan
Moskova'daki asgari ücret miktarı 01 Ocak 2004 tarihinden itibaren 2.500 rubleye
yükseltilmiştir. Moskova'daki ortalama maaşlar ise ayda 12.360 ruble civarında
bulunmaktadır.



Yerel Partner ve Temsilci:

Diğer yabancı ülkelerde olduğu gibi, yerel bir partner ya da temsilci ile
çalışmak kayda değer bir öngörü ve ticari tecrübe sağlamaktadır. Yerel bir
temsilci, özellikle güçlü bir ticari bilgi ağının mevcut olmadığı Rusya
Federasyonu’nda çok daha yararlı olmaktadır.

Doğrudan pazarlama, Rusya'da çok yeni bir kavramdır. Ülkede doğrudan
pazarlamanın gelişiminin önündeki en önemli engel, hemen hemen tüm ticari
işlemlerde nakit kullanılıyor olmasıdır. Doğrudan pazarlama yönteminin
geliştirilmesi ve detaylandırılması için Rusça hazırlanmış promosyon ürünleri
kullanılmalıdır. Sanayi ürünlerinde pazarlama, büyük ölçüde distribütör büyük
mağazalar, sergiler, ticari showlar, son kullanıcıya postalanan kataloglarla
yapılmaktadır. Sanayi ürünleri piyasası büyük bölümü itibariyle yabancı krediye
bağımlıdır ve bu piyasada ticaretin artırılması için barter işlemlerinin
yapılması gerekebilir.



Satış Teknikleri ve Ürün Fiyatlandırılması:

Rusya piyasasına girmeden önce her Türk firması Rus tüketicinin zihninde bulunan
çelişkinin farkında olmalıdır. İlki batı ürünlerine olan ilgi ve istek, ikincisi
ise yerli ürünlerin daha fazla güvenilir olduğu inancıdır. İkincideki olumsuz
kanaatin nedeni, orijini belli olmayan kalitesiz ithal malın ülkeye çok miktarda
girmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Ortalama bir Rus tüketiciyi bilgilendirmek
ve güven oluşturabilmek için reklam ve promosyon uygulamalarının çoğunlukla
olumlu sonuçlar veren uygulamalardır. Satışı yapılacak ürünün ambalajı üzerinde
Rusça olarak ürünün bileşimi, üretim / son kullanma tarihleri, orijini ve ürün
tanımına yer verilmesi zorunlu bir uygulama olup, ürün çeşidine göre muhtelif
sertifikalar alınması gerekebilmektedir.

Türk mallarını Rusya'da pazarlamada etkili olabilecek faktörlerden birisi de
temsilci ve/veya distribütörün iyi seçilmesidir. Bir Rus firma ile uzun dönemli
bir ticari ilişki kurulmak isteniyorsa, firma hakkında bilgi sahibi olmak
faydalı olacaktır. Ülkedeki yerel firmalar Türk mallarının pazarlanabilirliğini
ciddi olarak etkileyecek olan yüksek karlılık prensibi üzerine kuruludur. Rusya
pazarı ile ilgilenen firmalar, olumlu sonuçlar elde edebilmek için esnek ve
işbirlikçi bir politika izlemelidirler.

Yerel bir firmanın borçlanma ve kredi kullanma imkanı, yüksek faiz oranları ve
kısa vadeli paraya olan talebin fazlalığı nedeniyle oldukça sınırlıdır. Yeni
ürünlerin tanıtımı ve personelinin eğitimi için gerekli parayı harcamaktan
kaçınan, orta büyüklükteki Rus firmalarla iş yapabilmek için onlara esnek bir
kredi politikası sunmak önemlidir.

Yüksek gümrük vergisi oranları, (01 Ocak 2001 tarihinden geçerli olmak üzere, RF
Gümrük Tarife Cetvelinde bulunan 11.600 kalem maldan yaklaşık 3.500 kalem malın
gümrük vergisi oranları yeniden belirlenmiştir. Genel anlamda % 5-10 indirim
yapılmış olup, ülkemizden Rusya Federasyonu’na yapılan ihracatta önemli yer
tutan şekerli mamuller, domates salçası, deterjanlar, tekstil ürünleri, deri
giyim eşyaları, ayakkabı gibi ürünler de gümrük indirimi yapılan kısımda yer
almaktadır.) katma değer vergisinin varlığı piyasaya özgü bazı nedenlerden
dolayı Rusya pazarında fiyatlar yüksek seviyede bulunmaktadır.

Piyasaya Çin, Ortadoğu ve eski Doğu Bloku ülkelerinden düşük kaliteli ucuz
mallar akın etmektedir. Ancak yüksek fiyatlara rağmen bireylerde kaliteli
malları almak için artan bir eğilim vardır. Batı yapımı, kaliteli malların
satışını yapan firmaların çoğunluğu fiyatları yüksek tutabilmektedir. Çünkü, bu
firmalar elit tüketicilere, ülkedeki yabancılara ve yeni yeni ortaya çıkan
zenginlere yönelik satış yapmaktadır. Bu yüksek karlılık, kaliteli malları
pazarlayabilme imkanını ciddi şekilde artırmaktadır. İhracatçı firmalar, fiyat
belirlerken Rus bir tüketicinin ortalama satın alma gücünü de dikkate
almalıdırlar. Asgari gıda maddeleri sepeti maliyeti Rusya ortalaması 1 Nisan
2004 tarihi itibarıyla 1.142 ruble olarak (40 dolar) belirlenirken, söz konusu
sepetin bazı şehir ve bölgelerdeki maliyeti ise şöyle: Moskova 1.411ruble (49
dolar), St.Petersburg 1.262 ruble (44 dolar), Kamçatka 2.611 ruble (91 dolar),
Magadan 1.856 ruble (65 dolar), Saha (Yakutistan) 1.696 ruble (59 dolar),
Tataristan 934 ruble (32 dolar), Kalmıkya 937 ruble (32 dolar), Tambov 940 (33
dolar), Lipetsk 941 ruble (33 dolar), Kabardin Balkar Cumhuriyeti’nde 957 ruble
(33,5 dolar)

Ülkemiz ihracatında önemli yere sahip olan trikotaj ürünleri üretimi RF’de 2002
yılında 2003 yılına oranla % 43.6, ayakkabı üretiminin de % 12.4 artış göstermiş
olması dikkat edilmesi gereken bir husustur. 2004 yılında da bu trendin devam
etmekte olduğu görülmektedir.



İhracat Potansiyeli Olan Sektörler:

Tarım ürünleri ticareti, gıda işleme, otomotiv sektörü, otomotiv yan sanayi,
paketleme ve tekstil/giyim sektörleri büyüme potansiyeli olan alanlardır. Ancak,
bu potansiyel hükümetin anılan sektörlere gereken ciddiyeti göstermesine
bağlıdır. Enerji sektörü de yüksek derecede yatırım ve ticaret potansiyeline
sahip bir başka sektördür. Diğer taraftan, yüksek teknoloji, telekomünikasyon,
bilgisayar yazılımı alanları da diğer önemli gelişme potansiyeli olan
sektörlerdir. Büyüyen ekonomilerin bir diğer karakteristik özelliği inşaat
sektöründeki gelişmedir. Yeni binaların yapılması ve eski binalardaki onarım
faaliyetleri, kaliteli inşaat ürünleri, onarımda kullanılan el cihazları gibi
ürünlere olan talebi artırmıştır.

İnşaat araç gereçleri sektöründe 1991 yılından itibaren yerli üretimin toplam
pazar içerisindeki payı yaklaşık yüzde 30’a düşmüş ve yaşanan son enerji krizi
neticesinde de yerli ürünlerin fiyatı belirgin bir şekilde yükselmiştir. Yerli
ürünlerin düşük kaliteli olması kaliteli ithal mallara yönelik talebi
artırmaktadır. Rusya yapı araç ve gereçleri hakkında resmi istatistikler
bulunmamasına rağmen, bu sektörde yıllık 15 milyar dolarlık satışın
gerçekleştiği tahmin edilmektedir. Diğer taraftan, Rusya Hükümeti Konut
Politikaları Komisyonu'nun: 2010 yılına kadar 3 kişiden oluşan Rus ailelerini 3
yıl çalışarak, 54 m2’lik konut satın alabilmelerine imkan sağlayacak “Federal
Konut Programı” işlerlik kazanması konusunda ciddi hazırlık içerisinde bulunduğu
hususunun müteahhitlik firmalarımız ile inşaat malzemeleri alanında faaliyette
bulunan firmalarımız tarafından göz önünde bulundurulmasında fayda
bulunmaktadır.



İlaç ve eczacılık ürünleri sektörleri de gelişmeye açık diğer bir alanlardır.
Rusya Federasyonu'na ihracat yapmayı düşünen ülkemiz eczacılık firmaları
dikkatlerini ülkenin sağlık otoriteleriyle sıkı bağları bulunan özel bölge
distribütörlerine yönlendirmelerinde fayda bulunmaktadır.



RUSYA FEDERASYONU'NA GİRİŞTE ve GÜMRÜKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖNEMLİ
HUSUSLAR

Pasaportlar ve vizeler RF’ ye girişte sıkı bir şekilde incelenmektedir. Rusya’ya
seyahat edecek Türk vatandaşlarının seyahat amacına uygun vize almaları
gerekmektedir. Seyahat öncesi otel rezervasyonlarının yaptırılması ve buna
ilişkin belgenin "vauçer" Rusya'ya girişte ibraz edilmesi gerekmektedir. Ayrıca,
giriş yapan kişilerin üzerlerinde, RF’ de kalacakları süre zarfında iaşe ve
ibadelerini sağlayacak miktarda döviz veya kredi kartı bulundurmaları giriş
esnasında yaşanabilecek sorunların çözülmesinde gümrük polislerini ikna etmek
açısından faydalı olabilmektedir. Rusya Federasyonu'na giriş yapan yabancı ülke
vatandaşları, girişte "Göçmen Kartını" doldurmak, onaylatmak ve üzerinde
bulundurmak zorundadır.

Rusya'dan satın alınan ve yapım tarihi 50 yıldan fazla olan her türlü eşyanın
Rusya dışına çıkarılması için R.F. Kültür Bakanlığı'ndan yazılı izin alınması
gerekmektedir. Yapım yılı 100 yılı aşan her türlü eşyanın Rusya'dan çıkartılması
yasaklanmıştır.

Özellikle başkent Moskova'da olmak üzere, kolluk kuvvetleri tarafından yapılan
kimlik kontrolleri sırasında; polis veya güvenlik görevlilerinin üzerinizde
silah, bomba veya uyuşturucu madde var mı? gibi sorularına kesinlikle espri
olsun diye "bomba veya tabanca var" gibi cevaplar vermekten kaçınınız. Espri
anlayışları bizlerden çok farklı olduğundan kolluk kuvvetlerini yanıltmaktan
başınıza gerçekten çok ciddi meseleler açabilirsiniz.



GÖÇMEN KARTI

Ocak 2003 tarihinden itibaren, Rusya Federasyonu'na giriş yapan veya halen bu
ülkede yaşamakta olan tüm yabancı ülke vatandaşlarına Göçmen Kartı (Migratsiyonıy
Kart) doldurmaları ve Rusya Federasyonu'nda bulunacakları tüm süre zarfında
yanlarında bulundurma zorunluluğu getirilmiştir. Göçmen Kartları Rusya
Federasyonu'na giriş yapılacak havaalanı, liman ve gümrüklerde dağıtılmakta
olup, ülkeye giriş yapmadan önce 2 nüsha halinde (giriş-çıkış olarak)
doldurulması gerekmektedir.

Halen, Rusya Federasyonu'nda bulunan yabancı ülke vatandaşlarının bağlı
oldukları Yabancılar Dairesine (UVIR)müracaat ederek, göçmen kartı doldurmaları
gerekmektedir. Göçmen kartının Rusça olarak doldurulması tercih edilmekle
birlikte, latin harfleri kullanılmasına da müsaade edilmektedir. El yazısı ile
koyu renk dolma yada tükenmez kalemle doldurulabilen Göçmen Kartında, kişisel
bilgilerinin yanı sıra, seyahat amacı, Rusya Federasyonu'nda bulunma amacı ve
süresinin yanı sıra davet eden kuruluş ve kişinin adres bilgilerini de belirtmek
gerekmektedir. Birinci nüsha ülkeye girişte gümrük yetkililerinde kalırken,
ikinci nüsha çıkışta alınmakta ülkede bulunulan süre zarfında kolluk güçlerine
istenildiği zaman ibraz edilme zorunluluğu bulunmaktadır.



RUSYA FEDERASYONU VİZELERİ

Rusya Federasyonu (RF) Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyesi bazı ülkelerin
dışında, aralarında Türkiye'nin de yer aldığı tüm ülkelere vize uygulamaktadır.
Rusya Federasyonu'na seyahat etmeyi düşünen Türk vatandaşlarının (Diplomatik
pasaport hamilleri hariç) giriş amaçlarına uygun vize almaları gerekmektedir. RF’
ye girişte seyahat amacına uygun vize alınması dikkat edilmesi gereken
hususların başında gelmektedir. Nitekim, bazı Türk vatandaşlarının Rusya
Federasyonu'na girişlerinde sorun yaşamalarının temel nedeni, vatandaşlarımızın
sahip oldukları vize türü ile Rusya Federasyonu'na girişleri sırasında gümrük
polisine beyan ettikleri seyahat amaçlarının farklı olmasından
kaynaklanmaktadır. Örneğin: turist vizesi alarak RF’ ye gelmiş bir iş adamımızın
havaalanında gümrük polisi tarafından yapılan mülakatta ülkeye geliş amacını "iş
görüşmesi yapmak veya ticari bir fuara katılmak veya fuar ziyareti olarak" beyan
etmektedir. İlgili Rus yetkililer bu gibi durumlarda vatandaşlarımızın ülkemize
geri gönderebilmektedirler. Bu gibi tatsız durumlarda karşılaşmamak için Rusya
Federasyonu'na gidecek vatandaşlarımızın, önceden seyahat amaçlarına uygun vize
almaları gerekmektedir. Seyahat öncesi otel rezervasyonlarının yaptırılması ve
buna ilişkin belgenin "vauçer" Rusya'ya girişte ibraz edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, vatandaşlarımızın yanlarında Rusya'da kalacakları süre zarfında
geçimlerini sağlayabilecek döviz veya kredi kartı bulundurmaları gerekmektedir.


Rusya Federasyonu'nun yurt dışında bulunan tüm diplomatik temsilciliklerinden
vize temin edilebilmektedir. Rusya Federasyonu'nun ülkemizde de Ankara
(Büyükelçilik), İstanbul (Başkonsolosluk), Trabzon (Başkonsolosluk), Antalya
(Başkonsolosluk) olmak üzere dört adet diplomatik temsilciliği faaliyet
göstermektedir. Turist, iş, çalışma, eğitim, sağlık (tedavi) ve özel vize olmak
üzere başlıca altı çeşit vize türü bulunmaktadır.

Turist Vizesi: Genellikle seyahat acentaları aracılığı ile alınmaktadır. Seyahat
acentaları tarafından turist vizesi alınmış dahi olsa, turist vizesi ile RF’ ye
giriş yapacak kişinin üzerinde gümrük polisi tarafından sorulduğunda ibraz
edilmek üzere mutlaka Vauçer (voucher) olarak tabir edilen ve bir otelde
rezervasyonunun bulunduğunu gösteren belge olmak zorundadır. Turist vizesinin
süresi en fazla üç ay olabilmektedir. Turist vizesi ile giriş yapan kişilerin
üzerlerinde, RF'de kalacakları süre zarfında iaşe ve ibadelerini sağlıyacak
miktarda döviz bulundurmaları giriş esnasında yaşanabilecek sorunların
çözülmesinde gümrük polislerini turizm amacı ile gelindiği konusunda ikna etmek
açısından faydalı olabilmektedir.

İş Vizesi: RF'na iş görüşmesi yapmak veya herhangi bir fuara katılmak üzere
gidecek kişilerin alması gereken vize türüdür. İş vizeleri RF'de faaliyette
bulunan tüzel bir kişilik (şirket, kuruluş, kurum vb.) tarafından davet edilen
kişilere verilmektedir. İş vizeleri, 1 aylık (1 aydan daha kısa süreli de
olabilmektedir), 2 aylık, 3 aylık, 6 aylık ve 1 yıllık olmak üzere çeşitli
sürelerde olabilmektedir. Ancak, iş vizeleri geçerlilik sürelerine bağlı
olmaksızın, RF'ye giriş-çıkış yapabilme sayısı bakımından da: tek giriş-çıkışlı,
iki giriş-çıkışlı ve çok giriş-çıkışlı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Çalışma vizesi: İlgili yasalara uygun olarak RF'de kurulu bir ticari şirketin
yabancı personel çalıştırma iznine istinaden alınan vize türüdür. Özellikle,
RF'de faaliyette bulunan müteahhitlik firmalarımız tarafından alınan vize
türüdür.

Eğitim vizesi: RF'de bulunan yüksek öğretim kurumlarından birine kayıt yaptırmış
veya halen öğrenim görmekte olan öğrenciler ile RF Dış İşleri Bakanlığı nezdinde
akredite resmi veya özel eğitim kurumlarının düzenledikleri Rusça kurslarına
katılacak kursiyerlere verilen vize türü. Yüksek öğrenim kurumlarında eğitim
görmek veya Rusça kurslarına katılmak isteyen kişilerin eğitim görecekleri
kurumlar ile önceden bağlantıya geçerek, RF'nin diplomatik temsilciliklerinden
birine adlarına yazılı davetiye göndermelerini sağlamaları gerekmektedir.

Sağlık (Tedavi) vizesi: Ülkemizden özellikle göz ve böbrek tedavisi görmek üzere
RF'de bulunan sağlık kurumlarından birine gidecek hasta ve hastaya refakat
edecek kişilere verilen vize türü. Hasta refakatında en fazla bir kişinin
bulunabileceği dikkat edilemesi gereken önemli bir hususdur. Sağlık (tedavi)
vizesi almak isteyen kişilerin, tedavi görecekleri sağlık kurumu tarafından
tedaviye kabul edildiklerini belgelemeleri ve sağlık kuruluşlarının adlarına
davetiye göndermelerini sağlamaları gerekmektedir.

Özel vize: RF vatandaşı olan gerçek kişiler tarafından ikamet ettikleri bölgenin
bağlı olduğu UVİR'den (Pasaport ve Kayıt Dairesi) kişisel olarak davet edeceği
şahıs adına düzenlenmiş davetiye ile alınan vize türü olup, vize için müracaat
esnasında, söz konusu davetiyenin orijinali istenmektedir. Bu vize en fazla üç
aylık olabilir.



REGİSTRE (KAYIT) İŞLEMİ ZORUNLULUĞU

RF'ye giriş yapan her yabancı ülke vatandaşı, sahip olduğu vizenin türüne
bakılmaksızın vize ve pasaportunu ilgili mercilerde üç çalışma günü içinde kayıt
ettirmek zorundadır. Turist vizesi ile RF'ye giriş yapmış ve/veya RF'de
bulunacağı süre zarfında otelde kalacak kişilerin "registre" işlemi kalacakları
otellerde yapılmaktadır. Otelde kalmayacak yabancılar "registre" işlemini
kendilerini davet eden kişi veya şirket/kurum aracılığı ile UVIR'de (Yabancılar
Dairesi) yaptırmak zorundadırlar.

Yukarıda yer alan hususlara uymayan kişiler hakkında yasal işlemler yapılarak 6
aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilebilmektedir.

Rusya Federasyonu Resmi Bayram Günleri:

1-2 Ocak Yeni Yıl

7 Ocak Ortodoks Noeli

23 Şubat Askerler Günü

8 Mart Kadınlar Günü

1-2 Mayıs Emek ve İlkbahar Bayramı

9 Mayıs Zafer Bayramı

12 Haziran Bağımsızlık Günü

7 Kasım Milli Uzlaşma Günü

12 Aralık Anayasa Bayramı



Rusya Federasyonu'na İthalat (Türkiye'den ihracat) Esnasında Gerekli
Belgeler:

* Mal ile ilgili Gümrük Deklare formu,

* Uygunluk Belgesi (GOST-R) (Gerekiyorsa) İthal edilen ürünlerin bir kısmı için
gereklidir.

* Her türlü gümrük harcamalarının (Gümrük Vergisi, KDV, Özel Vergi, Lüks Tüketim
Vergisi gibi) ödendiğine dair Deklare Formu,

* Lisans (Gerekiyorsa)

* Menşe Şahadetnamesi (Gerekiyorsa)

* İthalatı gerçekleştirilecek ürünün türüne göre gerektiği hallerde devlet
kuruluşlarından alınacak izinler; çeşitli sebzelerin ve hayvani ürünlerin
ithalatında Tarım Bakanlığı'ndan alınan Sağlık ve Veteriner Kontrol Belgesi.
Radyoaktif özellikleri olan ürünlerin ithalatında Devlet Sağlık Komitesi'nden
alınan belge. Milli savunmada kullanılmayacak nitelikteki silah ve ekipmanın
ithalinde İçişleri Bakanlığı'ndan alınacak belge. Yüksek frekanslı iletişim
aletleri ithalatında İletişim Bakanlığı'ndan alınacak belge.

Rusya Federasyonu'na Getirilen Malların Gümrükten Çıkarılması Sırasında
Bilinmesi Gereken Bazı Önemli Hususlar:

Yukarıda yer alan belgelerin haricinde gümrük yetkililerinin gerekli görmeleri
halinde çeşitli ek belgeler de talep edilebilmektedir. İthal edilecek ürünlerin
Rusya Federasyonu sınırlarından girdikten sonra en kısa sürede ilgili gümrüğe
(en geç 15 içerisinde) deklare edilmesi gerekmektedir. Gümrük yetkilileri 10 gün
içerisinde gerekli işlemleri ve kontrolleri yapmakla yükümlüdürler. Kolay
bozulan ürünler için bu süre 3 gündür. Ülkeye ithal edilen mallar geçici
ambarlarda ve gümrük depolarında bekletilebilir. Havaalanlarında, sınırlardaki
tren istasyonlarında, serbest limanlarda geçici ambarların bulunması zorunludur.
Gümrüğe gelen mallar deklare edildikten sonra geçici ambarlara alınabilir.
Maksimum ambar bekleme süresi 2 aydır. Geçici ambarlardan çıkarılma işlemi
tamamlandıktan sonra en fazla 3 gün içinde malın transfer edilmesi
gerekmektedir. Gümrüğe gelen geçici ambardan başka, gümrük depolarında gümrük
vergileri ve diğer vergiler ödenmeden önce maksimum 3 yıl bekletilebilir.
Belirtilen süre içerisinde gümrükten çekilmeyen mallar, Rus makamları tarafından
el koyularak, millileştirilirler.

İhraç Vergileri

Rusya Federasyonu gelir elde etmek amacıyla bazı mallar itibarıyla ihracat
vergisi uygulamasına geçmiştir. Başlangıçta bu vergi doğal gaz ve petrole
konmuşken zaman içerisinde diğer mallara da yayılmıştır. Vergi %5 ile 30
arasında değişmektedir. Vergi konulan bazı önemli maddeler gübre, kağıt,
kereste, bazı demir ve demir dışı metallerdir.

Gümrük Vergisi Dışındaki Vergiler

İthalatta gümrük vergisi dışında uygulanan vergiler Katma Değer Vergisi ve Özel
Tüketim Vergisidir. Uygulanan Katma Değer Vergisi oranı %18'dir.

Ancak, sınırlı temel gıda malları ile çocuk gıda ve giysilerinde uygulanan oran
ise %10'dur. Özel tüketim vergisi ise lüks tüketim mallarına uygulanmaktadır. Bu
vergiye tabi mallar ise alkol, bira, sigara, puro, tütün, petrol, düşük oktanlı
otomobil benzini, yüksek oktanlı gaz, dizel yakıt, makina yağları, 90 beygir
üzerindeki otomobillerdir.

Dış Ticarette Standardizasyon Uygulamaları

Rusya Federasyonu'na satılmak üzere ithal edilen bir kısım mallar için Rusya
standartlanna uygunluk belgesinin gümrük mercilerine ibrazı gerekmektedir.
Standart veya standartlara uygunluk belgesi olmayan malların ithaline izin
verilmemektedir.

Söz konusu belgeyi vermeye yetkili merci ise (Standardizasyon, Metroloji ve
Sertifikasyon Devlet Komitesi) GOSSTANDART'tır. Anılan kuruluş tarafından, Rusya
içinde veya ülke dışında oluşturduğu test ve ölçüm merkezleri vasıtasıyla
sertifika düzenlenmektedir. Rus standartlanna uygunluk belgesi belirli bir ihraç
partisi için alınabileceği gibi, belirli bir ürün içinde alınabilmektedir.
Standartlara uygunluk belgesinin fiili ithalat anında geçerlilik süresinin
dolmamış olması gerekmektedir. Mal çeşidi ve markası, üretim yılı, üreticinin
adı ve adresi, toplam yükleme içinde sertifikaya tabi malın miktarı gibi
bilgiler ise ayrıca gümrük yetkililerine bildirilmelidir.

GOSSTANDART, tanımladığı standart normlarım uygulamak üzere laboratuvariar
oluşturabilmekte veya bu yetkiyi Federal veya mahalli otoritelerin kontrolünde
bulunan diğer laboratuvarlara devir edebilmekte, sözkonusu laboratuvariar
tarafından düzenlenen sertifikalar Rusya çapında geçerli olmaktadır. GOSSTANDART
hangi ürün için hangi üniteye başvurulması gerektiği konusunda talep sahiplerine
bilgi verebilmektedir. Rusya dışında üretim yapan firma ve kuruluşların üretim
mahallinde test talepleri, bu işlem için gerekli harcamaların başvuru sahibince
karşılanması halinde kabul edilebilmektedir.

TSE ile GOSSTANDART arasında yapılan bir anlaşma çerçevesinde laboratuvarlann
karşılıklı akreditasyonu konuşanda çalışmalar devam etmekte olup. bu konuda
gelişme sağlanması halinde belirlenecek Türk laboratuvariannca verilecek
uygunluk sertıfıkası Rusya tarafından kabul görecektir.



Etikette, Rusça bilgiler bulunması zorunluluğu

Başlangıçta gıda malları için geçerli olan bu uygulama 1 Ağustos 1998 tarihinde
gıda dışı malları da içerecek şekilde genişletilmiştir. Etikette malın adı,
orijini, net ağırlığı, malın terkibi, üretim yılı, raf ömrü, besleyici değeri,
kullanım koşulları gibi bilgilerin Rusça olarak yer almaşı gerekmektedir. Söz
konusu etikete sahip olmayan malların satışı ise mümkün bulunmamaktadır. Söz
konusu şartlar her bir mal için GOSSTANDART'tan temin edilebilmektedir.

* Malın ismi ve çeşidi,

* Üretilen ülke ve üretici firma (firmanın ismi Latin Alfabesi ile yazılabilir),

* Ürünün miktarı ve birimi,

* Malın terkibine giren ana ve katkı maddeleri,

* Gıda değeri (kalori/ çocuk, medikal ve diyet gıdalannda vitamin değeri),

* Muhafaza şartları (muhafaza süreleri sınırlı olan veya özel muhafaza şartları
gerektiren gıdalar için),

* Kullanım süresi (son kullanma tarihi veya üretim tarihi ile muhafaza süresi),

* Hazırlama şartları (yan mamuller ve çocuk maması için),

* Kullanım tavsiyesi (biyolojik aktivitesi olan gıda katkıları için),

* Kullanım şartları (bazı hastalıklarda kontrendikasyonlan).



Karantina Belgesi

Rusya Federasyonu'nda uygulanan standart prosedürünün yanı sıra dış ticaret
işlemleri için geçerli olan diğer bir belge düzeni, bitki hayvan kontrol ve
karantina belgeleri uygulamasıdır.

Gıda maddelerinin üretiminde ve dış ticaretinde uygulanan bitki ve hayvan
karantina belgeleri, Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı yerel
otoriteler tarafından düzenlenmektedir.

Karantina belgeleri için de Rusya ile diğer ülkeler arasında ikili anlaşmalar
imzalanmakta, bu çerçevede Rusya, arasında ikili anlaşmalar bulunan ülkelerce
düzenlenen karantina belgelerin! geçerli addetmektedir. Rusya ayrıca,
uluslararası normlara uygun olarak düzenlenen karantina belgelerim de kabul
etmekte, dış ticaret işlemlerinde ihracatçı firma ile ithalatçı Rus firması
arasında imzalanan satış sözleşmelerinin Tarım Bakanlığı'na onaylatılması
zorunlu bulunmaktadır.



GÜMRÜK İŞLEMLERİNİ YAPMAK İÇİN GEREKLİ BELGELER

I- ALICI:

- Şirket Tüzüğü

- Şirketin kayıt belgesi

- Devlet İstatistik Servisinden (GOSKOMSTAT) alınacak belge

- Bankada hesabının olduğuna dair belge

- Kontrat (Alım-satım kontratı)

- Gümrük işlemlerini yapmaya dair vekaletname

- Uygunluk Belgesi (Gerekiyorsa)

II- SATICI

- TIR Karnesi

- Fatura

- Menşe şahadetnamesi (Gerekiyorsa) Açıklama: Rusya Federasyonu tarafından
gelişme yolundaki ülkeler ile az gelişmiş ülkelere GPS sistemi çerçevesinde
tercihli tarife uygulamaktadır. Ülkemize de aşağıdaki listede yer alan ürünlerin
Rusya’ya ithalatında mevcut oranlar üzerinden %25 gümrük vergisi indirimi
uygulanmaktadır. Gümrük vergisi indiriminden yararlanmak için ürünün ülkemiz
menşeli olduğunu gösteren menşe şahadetnamesi ibraz edilmesi gerekmektedir.



KATMA DEĞER VERGİSİ (NDS)

Rusya Federasyonu'nda aşağıdaki ürünlerin dışında KDV oranı %18 dir.

%10 KDV uygulanan ürünler (27 Mayıs 1999 tarih ve 569 No.lu Kararname uyarınca)

* Canlı hayvan ve tavuk

* Süt ve süt ürünleri

* Nebati yağ, margarin

* Tuz

* Tahıl, yem ve tahıl atıkları

* Yağlı tohumlar ve ürünleri

* Ekmek

* Un ve unlu mamüller

* Makarna

* Çocuk ürünleri

* Sebze ve müstahzarları

* Patates ve patates ürünleri

01 Aralık 2003 tarihinden itibaren Moskova'da, 01 Aralık 2004 tarihinden
itibaren de Rusya'daki tüm büyük şehirlerde yabancı firmaların devlet kayıtları
tek merkezde

•Yabancı Firmalara Yeni Vergi Numarası Alma Zorunluğu Getirildi

Rusya Federasyonu Vergi ve Harçlar Bakanlığı'nın 14 Ağustos tarih ve 4975 sayılı
genelgesi uyarınca; Rusya Federasyonu'nda faaliyette bulunan tüm yabancı firma
ve kuruluşların daimi temsilciliklerine 1 Ocak 2005 tarihine kadar yeni vergi
numarası (INN) alma zorunluluğu getirildi.



RUSYA'DA ŞİRKET KURULUŞLARI

Rusya Federasyonu`nda şirket kuruluş prosedürünün zor olmamasına karşılık
"Teknik destek almadan bir yabancının yada yabancı şirketin kendi başına Rusya
Federasyonu'nda şirket kurması çok zordur. Müşavirlik desteği almadan şirket
kurma uğraşı içinde olan yabancılar sonuçta gereksiz yere vakit ve nakit kaybına
uğramaktadır. Rusya Federasyonu'nda şirket kurma aşamasına gelmiş olan Türk
girişimcilerin mutlaka bir müşavir aracılığıyla şirket kurmalarını tavsiye
ederiz.

Rusya Federasyonu'da şirket kuruluşları avukatlar aracılığı ile
gerçekleştirilmektedir. Burada yapılması gereken güvenilir bir avukat bularak
kendisine şirket kurmak üzere vekalet vermektir. Avukatlık hizmetleri karşılığı
olarak sizden talep edilecek ücret farklılıklar gösterebilir. Bunun için en
azından 3-4 hukuk bürosundan fiyat almakta fayda bulunmaktadır. Şirket kuruluşu
esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan birisi de fiyat yönünden
çok daha uygun olmalarına karşılık "hazır şirket" satın almamaktır. Geçmişini
bilemeyeceğiniz bir şirket ileride çok büyük sorunların ortaya çıkmasına neden
olabilir.



ŞİRKET KAYIT BAŞVURUSU SIRASINDA GEREKLİ BELGELER

• Şirket kayıt başvurusu (Dilekçe - Zayavka)

• Kurucular Toplantısında alınan şirket kuruluş kararı ( iki adet Noter onaylı
orijinal kopya)

• Bir bankadan alınacak referans mektubu

• Şirket Tüzüğü (iki adet onaylı orijinal kopya)

• Ticaret sicil kaydı - Şirketin Türkiye'de kayıtlı olduğu Ticaret Odasından
alınacak- ( Noter onaylı, Rusça tercümesi ile birlikte)

• Şirket sermayesinin en az % 50'sinin ödendiğine dair belge

• T.C. Moskova Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesinden veya T.C. Kazan
Başkonsolosluğundan alınacak Rusya Federasyonu'nda " Şirket kurmasında sakınca
bulunmadığına dair belge"

• Pasaportun ilgili sayfalarının fotokopileri ve onaylı Rusça tercümesi

• Rusya Federasyonu'ndaki bir bankada şirket adına banka hesabı açıldığını
gösterir belge (Banka hesabı Moskova'da faaliyette bulunan Türk Bankalarında da
olabilir. Moskova'da faaliyette bulunan Türk bankaları şunlardır: Ziraat
Bankası, Yapı Kredi Bankası, Garanti Bankası, Deniz Bank ve Finans Bank)

• Şirketin faaliyette bulunacağı mekanın kiralandığının veya satın alındığının
belgelenmesi gerekmektedir. Kiralanacak mekanlar için kira kontratı bu iş için
yeterli olmaktadır.



ORTAK ŞİRKET KURULMASI HALİNDE

• Kurucuların şirketin kaydını talep eden yazılı başvuruları (Dilekçe -
Zayavka-)

• Şirket kuruluş sözleşmesinin iki adet onaylı sureti

• Yasanın öngörmesi halinde alınacak İhtisas Komisyonu raporunun onaylı sureti


• Yabancı ortağın (Türk ortağın) bankadan alacağı referans mektubunun Rusça
tercümeli onaylı sureti

• Ticaret sicil kaydı - Şirketin Türkiye'de kayıtlı olduğu Ticaret Odasından
alınacak- ( Noter onaylı, Rusça tercümesi ile birlikte)

• T.C. Moskova Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesinden veya T.C. Kazan
Başkonsolosluğundan alınacak Rusya Federasyonu'nda " Şirket kurmasında sakınca
bulunmadığına dair belge"

• Pasaportun ilgili sayfalarının fotokopileri ve onaylı Rusça tercümesi

• Rusya Federasyonu'ndaki bir bankada şirket adına banka hesabı açıldığını
gösterir belge (Banka hesabı Moskova'da faaliyette bulunan Türk Bankalarında da
olabilir. Moskova'da faaliyette bulunan Türk bankaları şunlardır: Ziraat
Bankası, Yapı Kredi Bankası, Garanti Bankası, Deniz Bank ve Finans Bank)

• Şirketin faaliyette bulunacağı mekanın kiralandığının veya satın alındığının
belgelenmesi gerekmektedir. Kiralanacak mekanlar için kira kontratı bu iş için
yeterli olmaktadır.



TEMSİLCİLİK OFİSİ KURULMASI HALİNDE GEREKLİ EVRAKLAR

• Temsilcilik kuruluşu için yazılı başvuru (Dilekçe - Zayavka)

• Kurucular Toplantısında alınan temsilcilik ofisi açılmasına dair karar sureti
( iki adet Noter onaylı orijinal kopya)

• Temsilciliğin statüsünü tevsik eden belgenin iki adet onaylı sureti

• Temsilcilik ofisi kuracak olan şirketin ana sözleşmesinin onaylı sureti

• T.C. Moskova Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesinden veya T.C. Kazan
Başkonsolosluğundan alınacak Rusya Federasyonu'nda " Temsilcilik Ofisi
kurmasında sakınca bulunmadığına dair belge"

• Temsilcinin pasaportunun ilgili sayfalarının fotokopileri ve onaylı Rusça
tercümesi

• Temsilcilk ofisinin faaliyette bulunacağı mekanın kiralandığının veya satın
alındığının belgelenmesi gerekmektedir. Kiralanacak mekanlar için kira kontratı
bu iş için yeterli olmaktadır.

Önemli Not: Bütün kuruluş evrakları mutlaka Rusça olmalıdır. Orijinali
Rusça olmayan evrakların mutlak surette Rusçaya tercüme edilmeleri
gerekmektedir.

Şirket Ticaret Siciline (Ticaret Kayıt Odası - Registratsiyonnaya Palata)
kaydedildiği anda kurulmuş sayılırlar ve tüzel kişilik kazanır.

Şirketin temel kuruluş evrakları Kuruluş Sözleşmesi ve Şirket Tüzüğüdür. Tüzükte
yer alması mecburi olan bilgiler: şirketin açık ve kısaltılmış unvanı, hukuki
adresi, yönetim kurulunun yapısı ve yetkileri, karar-alma mekanizması ile ilgili
bilgiler, kuruluş sermayesi, her bir ortağın sahip olduğu pay ve nominal değeri,
payların satışı ile ilgili prosedür hakkında bilgiler, şirket defterlerinin
tutulması ve korunması, gerekli durumlarda ortakların ve diğer kişilerin
faaliyetlerle ilgili bilgilendirilmeleri ve Limited Şirketler Kanununda
öngörülen diğer bilgiler, RF Kanunlarına aykırı olmayan ek bilgiler. Kuruluş
sözleşmesi ile Tüzük maddeleri arasında farklılıkların mevcut olması halinde,
Tüzük esas alınmaktadır.



SERMAYE

Tüm ortakların nominal pay değerlerinin toplamı kuruluş sermayesini
oluşturur. Sermaye Ruble olarak kayıtlara alınır ve kayıt tarihindeki asgari
geçim miktarının 200 katından az olmamalıdır. (01/07/1999) Yabancı kurucu olması
halinde sermaye asgari geçim miktarının 1.000 (bin) katı tutarındadır. Birden
fazla kişi tarafından kurulacak şirkette, her bir ortağın sermayedeki hissesinin
toplam sermayedeki oranı veya payının belirtilmesi gerekmektedir. Şirketin kaydı
sırasında, şirket sermayenin en az %50'sinin ödenmiş olması gereklidir.Şirket
Tüzüğünde ortak ve/veya ortakların sahip olabilecekleri sermaye payı
sınırlandırılabilir veya ortakların sermayedeki payları sabit hale
getirilebilir. Rusya Federasyonu Medeni Kanunu uyarınca, şirket sermayesi
artırılabilir veya azaltılabilir. Sermaye artırımı, ancak ve ancak şirket
sermayesinin tamamı ödendikten sonra yapılabilir. Sermaye azaltımı asgari geçim
miktarının 1000 (bin) katının altına indirilemez.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması

Özellikle Rusya'daki faaliyeti 18 ayı geçen veya Rusya'da 18 aydan fazla
faaliyette bulunmayı düşünen firmalarımızın Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle
Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alanın Vergilerde Çifte
Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasını dikkatle okumalarını tavsiye ederiz.

Rusya ile İmzalanmış bulunan Gelir Üzerinden Alanın Vergilerde Çifte
Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması uyarınca temettüler üzerinden kaynak devlette
alınacak vergi oranı %10, Faiz %10 ve gayrimaddi hak bedeli %10 olarak
uygulanmaktadır. İnşaat faaliyetlerindeki inşaat şantiyesi, yapım, montaj veya
kurma projesi veya bunlarla ilgili gözetim faaliyetleri ilgili işyeri tespit
süresi 18 aydır.



Rusya Federasyonu Bölgeleri

21Otonom Cumhuriyet, 7 Federal Bölge, 48 Şehir, 2 Federal Şehir, 1 Özerk Bölge
olmak üzere toplam 89 Birimden müteşekkildir.

Rusya Federasyonu yönetim bakımından da yedi Federal Bölgeye ayrılmıştır.

RUSYA FEDERASYONU FEDERAL BÖLGELERİ

Merkez Federal Bölgesi:Belgorod Bölgesi, Bryan Bölgesi, Vladimir Bölgesi.
Voronej Bölgesi, İvanov Bölgesi, Kaluj Bölgesi, Kostrom Bölgesi, Kursk Bölgesi,
Lipets Bölgesi, Moskova Bölgesi, Оrlov Bölgesi, Ryazan Bölgesi, Smolensk
Bölgesi, Таbov Bölgesi, Тver Bölgesi, Tulsk Bölgesi, Yaroslav Bölgesi. (Federal
Bölge Merkezi - Moskova)

Kuzey-Batı Federal Bölgesi:Karelya Сumhuriyeti, Komi Сumhuriyeti, Arhangelsk
Bölgesi, Vologorod Bölgesi, Kalininrad Bölgesi, Leningrad Bölgesi, Murmansk
Bölgesi, Novgorod Bölgesi, Pskov Bölgesi, S.Petersburg, Nenets Оtonom Bölgesi.
(Merkez - S. Petersburg)

Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi:Adıgey Сumhuriyeti, Dağıstan Cumhuriyeti,
İnguşetya Cumhuriyeti, Kabardin-Balkar Сumhuriyeti, Kalmıkya Сumhuriyeti,
Karaçay-Çerkez Сumhuriyeti, Kuzey Osetya (Alaniya) Cumhuriyeti, Çeçenistan Сumhuriyeti,
Краснодарский Bölgesi, Stavropol Bölgesi, Astrahan Bölgesi, Volgograd Bölgesi,
Rostov Bölgesi. (Merkez - Roston Na Donu)

Privoljsk Federal Bölgesi:Başkırdistan Сumhuriyeti, Mari El Сumhuriyeti,
Mordovya Cumhuriyeti, Tataristan Сumhuriyeti, Udmurt Сumhuriyeti, Çuvaş Сumhuriyeti,
Kirov Bölgesi, Nijegorod Bölgesi, Оrenburg Bölgesi, Penzen Bölgesi, Perm
Bölgesi, Samara Bölgesi. Saratov Bölgesi, Ulyanov Bölgesi, Komi-Permyats Оtonom
Bölgesi. (Merkez - Nijniy Novgorod)

Ural Federal Bölgesi:Kurgan Bölgesi, Sverdlovsk Bölgesi, Tyumen Bölgesi,
Çelyabinsk Bölgesi, Hantı-Mansi Оtonom Bölgesi, Yamalo-Nenets Оtonom
Bölgesi.(Merkez - Yekaterinburg)

Sibirya Federal Bölgesi:Altay Сumhuriyeti, Buryatin Cumhuriyeti, Tıva Сumhuriyeti,
Hakasya Сumhuriyeti, Altay Bölgesi, Krasnoyarsk Bölgesi, İrkut Bölgesi, Kemerova
Bölgesi, Novosibirsk Bölgesi. Оmsk Bölgesi. Тоmsk Bölgesi, Çitin Bölgesi, Agin-Buryatin
Оtonom Bölgesi, Taymır (Dоlgano-Nenets) Оtonom Bölgesi, Ust-Оrdın Buryatin Оtonom
Bölgesi, Evenkiy Otonom Bölgesi. (Merkez - Novosibirsk)

Uzak-Doğu Federal Bölgesi:Saha Сumhuriyeti (Yakutistan), Primor Bölgesi, Haborov
Bölgesi, Amur Bölgesi, Kamçatya Bölgesi, Magadan Bölgesi, Sahalin Bölgesi,
Yevrey Otonom Bölgesi, Koryak Otonom Bölgesi, Çukot Оtonom Bölgesi.

(Merkez - Habarovsk)



BAVUL / KARGO TİCARETİ

Rusya Federasyonu’ndaki ithalat vergilerinin yüksekliği, yerel üretimin ihtiyacı
tam olarak karşılayamaması ve Rusya Federasyonu hükümetinin iç piyasadaki mal
arzını ve fiyat kontrolünü sağlamak amacıyla izin verilen ilgili mevzuatta
"Kendisinin ve aile bireylerinin ihtiyaçlarını temin etmek üzere" olarak yer
alan bavul ticareti uygulaması ile Rus ithalatçılar kolaylıkla Rusya'ya mal
getirmektedirler. Bu ticaret biçimi tamamen Ruslar tarafından ortaya çıkarılmış
olup, bavul ticaretinin sürekliliği, şartları ve/veya sona erdirilmesi
konularında inisiyatif tamamen Rus tarafının elindedir.

Rusya Federasyonu’na Gerçek Kişiler Tarafından Şahsi Kullanım İçin Getirilen
Eşyalara Tek Gümrük Vergisi Uygulanmasına Dair Kararname (*)

(*) Bu kararname sadece Rus vatandaşlarını kapsamaktadır.

Kararname No: 718

Tarih: 29 Kasım 2003

Yayım tarihi: 02 Aralık 2003 (Rossiyskaya Gazeta)

Yürürlüğe Giriş Tarihi: 01 Ocak 2004



© R.F. BÖLGE ve ŞEHİRLERİNİN DIŞ TİCARET İLE İLGİLİ BİRİMLERİ ve TİCARET
ODALARI

Rusya'nın Sermaye Bakımından En Büyük 200 Şirketi Sıralaması



FUARLAR

Rusya’da fuar organizatörlüğü başlı başına bir sektör haline gelmiş durumda
olup, halen dünyadaki her 5 Fuarın 2’si Rusya’da düzenlenmektedir."

500’den fazlası sadece Moskova’da olmak üzere, Rusya’da bir yılda 2000’den fazla
fuar düzenlendiği göz önüne alınırsa, münferit veya milli düzeyde katılınacak
fuarlar konusunda ülkemizin kısıtlı imkanlarını israf etmemek için, mutlak
surette katılınacak fuarlar konusunda seçici davranılması ve fuar öncesi ciddi
şekilde hazırlık yapılmasında fayda bulunmaktadır.

Diğer taraftan, Rusya Federasyonu'nda bankacılık sisteminin henüz istenilen
düzeye çıkamamış olması, Rus firmalarının mali gelir ve giderlerini gizleme
eğilimi içerisinde bulunmaları, uluslararası alım ve satımda akreditifin sınırlı
olarak baş vurulan bir ödeme şekli olarak kullanılması, Rus ithalatçıların
yabancı ürünleri Rusya sınırları içerisinde millileştirilmiş olarak satın almaya
alıştırılmış olmaları gibi nedenlerden dolayı Rusya Federasyonu’nda
temsilciliği, deposu veya distrübitörü bulunmayan firmalarımızın sırf
katıldıkları fuarlar sayesinde ihracat bağlantıları yapabilme şansları esasen
oldukça zayıf bir ihtimaldir.